İzmir’in tarihi ve kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla çalışmalarını sürdüren APİKAM, dijital arşiv altyapısını İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) iş birliğiyle hayata geçirilen yeni yazılımla güçlendirdi. 2004 yılında kurulan Türkiye’nin ilk kent arşivi ve müzesi APİKAM’ın dijital arşivinde bulunan 300 bini aşkın belge, geliştirilen sistemle daha hızlı ve kolay erişilebilir hale geldi. Arama olanakları geliştirilen ve uluslararası standartlara uygun bir yapıya kavuşturulan sistem; kelime bazlı arama, belgeleri daha net görüntüleme ve haritalama gibi özellikler sunuyor. APİKAM’ın dijital arşivinden yararlanmak isteyen kullanıcıların https://www.apikam.org.tr/ adresine girmesi ve aradıkları belgeyle ilgili anahtar kelimeleri yazması yeterli. Akademisyenlerden öğrencilere, araştırmacılardan kent tarihine ilgi duyanlara kadar herkesin kullanımına açık olan sistem, farklı türlerdeki kaynakları tek bir platformda buluşturuyor.

"Yerel yönetimler bazında en kapsamlı dijital arşiv"

APİKAM Arşiv Sorumlusu Ece Aytekin, teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital arşiv sistemini yenileme ihtiyacı duyduklarını belirterek “Gelişen ve değişen teknolojik şartlarla birlikte dijital arşiv sistemimiz için yeni bir yazılıma ihtiyaç duyduk ve yeni dijital yazılımla sistemimizi devreye almış olduk. 300 bini aşkın belgemiz sisteme yüklendi. Sistemimiz belgeleri daha hızlı ve daha net görüntüleme, kelime bazlı arama, haritalama gibi özelliklere sahip. Yeni sistemle birlikte bir yerel yönetime bağlı en kapsamlı dijital arşiv oldu diyebiliriz” dedi. Aytekin, farklı türdeki belgeleri dijital arşiv sistemine yüklemeye devam ettiklerini sözlerine ekledi.

Altı farklı dilde hizmet

Dijital arşivin herkese açık olduğunu vurgulayan Aytekin, arşivin yalnızca İzmir ve çevresiyle sınırlı olmadığını, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve dünyadan bilgi ve belgelerin de sistemde yer aldığını ifade etti. Arşivde en geniş koleksiyonlardan birini süreli yayınların oluşturduğunu belirten Aytekin, İzmir Milli Kütüphane ile yapılan protokol kapsamında gazeteler ve dergilerin arşivde önemli bir yer tuttuğunu söyledi. Dijital arşivde bunların yanı sıra meclis yayınları, kartografik belgeler, planlar, haritalar, krokiler, fotoğraflar, kartpostallar, şeriye sicilleri ve koleksiyon değeri taşıyan çeşitli basılı malzemeler gibi pek çok farklı türde kaynağa ulaşılabiliyor. İZKA ile yapılan protokol kapsamında yeni yazılıma kavuşan dijital arşivin dünyanın farklı noktalarından erişime açık olduğunu kaydeden Aytekin, sistemin altı farklı dilde hizmet verebildiğini de belirtti.

"Ödev sürecimi kolaylaştırdı"

APİKAM’ın dijital arşivi, üniversite öğrencilerinin araştırma ve ödev süreçlerine de katkı sağlıyor. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü öğrencisi Kamile Sena Kaba, “Şehirdeki Etnografik Yapılara Giriş” dersi kapsamında İzmir’deki etnografik yapıları incelediğini ve Kültürpark’ın kapıları üzerine araştırma yaptığını söyledi. Dijital arşivde çok sayıda belge bulunduğunu belirten Kaba, internet üzerinden erişimin araştırma sürecini önemli ölçüde kolaylaştırdığını dile getirerek “Anahtar kelimeyle belgelere direkt ulaşabilmek benim için çok iyi oldu. Dijital arşiv olmasaydı süreç benim için çok uğraş verici olurdu ve uzun süreli bir araştırma süresine ihtiyaç duyardım. Benim ödevimi yakın zamanda teslim etmem gerekiyor. Bu yüzden dijital arşiv sistemi işimi çok kolaylaştırdı. Sistemi kullanmak ve gazete, dergi gibi dokümanlara tek sitede ulaşabilmek çok kolay” diye konuştu.

“İstediğim belgeyi çok kolay bulabiliyorum”

Aynı bölümde öğrenim gören İrem Nur Yüksel de ders kapsamında literatür taraması yapmak ve çok sayıda kaynağı incelemek durumunda olduklarını belirterek dijital arşivin araştırma sürecine katkısına dikkat çekti. Arşivdeki kaynaklara ulaşmanın kolay olduğunu ifade eden Yüksel, “Kitaplara bakarak araştırma yapması çok fazla vakit alıyor ve bulması çok zor. Burada anahtar kelime yazarak kaynakların arasından istediğim belgeyi çok kolay bulabiliyorum. Bu sayede hem vakitten tasarruf oldu hem de dersime adapte olabildim. Evdeki bilgisayarımızdan da arşive girebiliyoruz. Geçmiş ve gelecek arasında bağlantı kurmak açısından bu arşivle çok rahat bilgi alabiliriz” ifadelerini kullandı.